Tekst en afbeeldingen ontleend aan World Press Photo: story of the year 2024
Paul Rakotozandriny, ‘Dada Paul’ (91) leeft al 11 jaar met dementie en wordt verzorgd door zijn dochter Fara Rafaraniriana (41). Negen jaar lang wist niemand dat Dada Paul ziek was. Zijn tien kinderen gingen ervan uit dat hij “gek was geworden” of schreven de symptomen toe aan overmatig alcoholgebruik. Alleen zijn dochter Fara merkte iets anders op toen haar vader, een gepensioneerde chauffeur, de weg naar huis niet kon vinden nadat hij haar op een dag van zijn werk had opgehaald. Ze had nog nooit gehoord van de termen ‘dementie’ of Alzheimer, maar kreeg het advies om contact op te nemen met Masoandro Mody, de enige organisatie in Madagaskar die ondersteuning en training biedt aan familieleden van mensen met dementie. De organisatie gaf haar de kennis en ondersteuning die ze nodig had om voor Dada Paul te zorgen.
Naarmate de levensverwachting stijgt, wordt dementie wereldwijd een probleem. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie hebben wereldwijd ongeveer 55 miljoen mensen dementie, waarvan meer dan 60% in lage- en middeninkomenslanden woont. In Madagaskar schat de WHO dat zo’n 40.000 mensen met de ziekte van Alzheimer leven. Gebrek aan publiek bewustzijn rond dementie betekent dat mensen die symptomen van geheugenverlies vertonen vaak worden gestigmatiseerd. Velen beschouwen de symptomen als tekenen van hekserij, demonische bezetenheid of “waanzin”.
Het verhaal van Fara en Dada Paul illustreert daarentegen het Malagassische principe van valim-babena – de plicht van volwassen kinderen om hun ouders te helpen. Valim-babena wordt gezien als een uiting van liefde, de terugbetaling van een morele schuld voor de zorg die ouders besteden aan het opvoeden van kinderen. In die zin fungeert het als een vorm van sociale zekerheid. Dementiezorg wordt gedeeld door de persoon, zijn directe familie en tussen generaties van de gemeenschap in het algemeen.
Klik of tik op een van onderstaande foto’s om ze in een galerij te kunnen bekijken. Met de pijlen rechts en links kun je dan navigeren.
